Hemi

Λειτουργικά Νευρολογικά Συμπτώματα

Am I just imagining it?

Η απάντηση είναι απλή και ξεκάθαρη:  ‘Oχι!

 

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα των ασθενών με λειτουργικά και διασχιστικά νευρολογικά συμπτώματα είναι το συναίσθημα ότι κανείς δεν τους πιστεύει. Αυτό συμβαίνει εν μέρει επειδή πολλοί γιατροί δεν είναι εξοικειωμένοι με σωματικά συμπτώματα που δεν οφείλονται σε μία συγκεκριμένη νόσο, αλλά και επειδή η έρευνα σε αυτούς τους τομείς δεν έχει αναπτυχθεί αρκετά.

 

Μερικοί γιατροί πραγματικά δεν πιστεύουν τους  ασθενείς με αυτά τα συμπτώματα. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι υπάρχει κάποιο νευρολογικό  πρόβλημα και μπαίνουν αμέσως  στη διαδικασία να το διερευνήσουν, όπως θα έκαναν σε έναν ασθενή με σκλήρυνση κατά πλάκας.

Επομένως αν είναι μια πραγματική κατάσταση, αλλά  δεν οφείλεται σε κάποια συγκεκριμένη νευρολογική νόσο, τότε τί είναι;  Μήπως  απλώς το φαντάζεστε;

 

Η απάντηση είναι ότι  δεν το φαντάζεστε ούτε  προσποιείστε  τα συμπτώματά σας και σε καμία περίπτωση δεν είστε «τρελοί».  Έχετε λειτουργικά / διασχιστικά νευρολογικά συμπτωμάτα.

 

Μπορεί να σας φανεί αρκετά πολύπλοκο να κατανοήσετε τί ακριβώς συμβαίνει. Δεν έχετε κάποια ασθένεια, αλλά ούτε φαντάζεστε τα συμπτώματα.

 

Τα ακόλουθα σημεία μπορούν να σας βοηθήσουν.

 

Το παράδειγμα της ημικρανίας. Μερικές φορές μπορεί να σας  βοηθήσει να συγκρίνετε τα συμπτώματά σας με αυτά της ημικρανίας. Πρόκειται για μια πολύ συχνή κατάσταση, στην οποία οι απεικονιστικές και άλλες δοκιμασίες του εγκεφάλου είναι φυσιολογικές  και μπορεί να συνδεθεί με διάφορα νευρολογικά συμπτώματα, όπως φώτα που αναβοσβήνουν, μυρμήγκιασμα στη μία πλευρά του σώματος ή ακόμα και παράλυση. Στην ημικρανία γνωρίζουμε περισσότερα σχετικά με το ποια τμήματα του εγκεφάλου δεν λειτουργούν σωστά και ότι τα νεύρα στον εγκέφαλο δεν μεταδίδουν την ηλεκτρική ώση φυσιολογικά, αλλά  παρ’ όλα αυτά παραμένει μια διάγνωση που βασίζεται στο ιστορικό και τη φυσική εξέταση.

 

• Όταν κάποιος είναι υπνωτισμένος,  είναι απλά στο μυαλό του ή μήπως αλλάζει η κατάσταση όλου του εγκεφάλου;  Πολλοί άνθρωποι είναι επιρρεπείς στο να υπνωτίζονται. Έχουμε όλοι δει ανθρώπους στην τηλεόραση να είναι υπνωτισμένοι και να μην έχουν τον έλεγχο των σκέψεων ή της συμπεριφοράς τους. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς σε κακή ψυχολογική κατάσταση για να υπνωτιστεί. Προκαλεί λοιπόν η ύπνωση μια αλλαγή στην  κατάσταση όλου του εγκεφάλου ή είναι απλώς μια αλλαγή στο μυαλό;  Η απάντηση είναι ότι μπορεί να κάνει και τα δύο ή ακόμα καλύτερα, η ερώτηση είναι λάθος.  Ομοίως, όταν οι άνθρωποι έχουν λειτουργικά ή διασχιστικά συμπτώματα δεν έχει νοήμα η ερώτηση μήπως είναι όλα στο μυαλό. Ο εγκέφαλος και το μυαλό είναι εξίσου σημαντικά.

 

• Γιατί είναι πιο εύκολο για κάποιον με σκλήρυνση κατά πλάκας  να παραδεχτεί  ότι έχει κατάθλιψη; Πολλοί ασθενείς με νευρολογικές παθήσεις παθαίνουν κατάθλιψη και άγχος. Άλγος, αναπηρία, αβεβαιότητα για το μέλλον, επιπτώσεις στις θέσεις εργασίας και στις σχέσεις , μπορούν όλα να μπαίνουν εμπόδια στο δρόμο τους. Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι ότι όταν οι άνθρωποι έχουν μια διάγνωση, όπως σκλήρυνση κατά πλάκας συνήθως εκφράζουν πιο εύκολα τα συναισθήματά τους και παραδέχονται  πιο συχνά ότι είναι λυπημένοι ή ότι ανησυχούν. Επειδή κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την ασθένεια τους, νιώθουν ασφαλείς να μιλήσουν για αυτά τα συναισθήματα - οι άνθρωποι γύρω τους είναι συχνά συμπονετικοί μαζί τους.

 

Πολλοί άνθρωποι με λειτουργικά συμπτώματα ΔΕΝ έχουν κατάθλιψη ή άγχος. Αλλά αν έχουν, μπορεί να είναι πολύ δύσκολο για αυτούς να το παραδεχτούν.  Έτσι, όταν κάποιος  έχει λειτουργική αδυναμία με άλγος και κόπωση, υπάρχουν αρκετοί λόγοι για τους οποίους μπορεί να είναι απρόθυμος να πει αν αισθάνεται λυπημένος ή ανήσυχος:

 

- πολλοί άνθρωποι δεν έχουν ακούσει για την κατάστασή του και έτσι θα αναρωτιούνται αν είναι  "πραγματική"

- Μπορεί να φοβούνται ότι οι γιατροί θα αποδώσουν όλα τα συμπτώματα στο άγχος και την κατάθλιψη

- Λόγω της διακύμανσης των συμπτωμάτων, όταν οι ασθενείς είναι σε «καλές  μέρες», μπορεί να αναρωτιούνται  μερικές φορές μήπως  φαντάζονται τα συμπτώματα (ακόμη και όταν τα συμπτώματα είναι πραγματικά)

 

Μπορεί κάποιος να προσποιηθεί τα συμπτώματα;

 

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι αναμφίβολα -και δυστυχώς- ναι, αλλά είναι μάλλον σπάνιο. Τα τελευταία χρόνια ωστόσο έχουν έρθει στο φως αρκετές τέτοιες περιπτώσεις ,που ορισμένοι έχουν διαπράξει απάτη προς όφελός τους.

 

Για παράδειγμα, κάποιος που υποστήριζε ότι ήταν σε αναπηρική καρέκλα, στη συνέχεια εμφανίστηκε να παίζει ποδόσφαιρο. Ένας άλλος  έκανε άρση βαρών, ενώ ισχυριζόταν ότι δεν μπορεί να σηκώσει τίποτα.

 

Σε μια άλλη περίπτωση, ένας άνθρωπος που ισχυρίστηκε ότι έμεινε τυφλός και ζητούσε αποζημίωση λόγω σωματικής βλάβης,  συνελήφθη για υπερβολική ταχύτητα σε έναν αυτοκινητόδρομο.

 

Όταν ασθενείς  που υποκρίνονται τα συμπτώματά τους  εξετάζονται, μπορεί  να έχουν κάποια  κοινά θετικά σημεία με έναν ασθενή με πραγματικά λειτουργικά συμπτώματα, αλλά υπάρχουν σημαντικές διαφορές.

 

Οι ασθενείς αυτοί συνήθως μπερδεύουν το ιστορικό τους (γιατί και αυτό είναι ψεύτικο). Επίσης δεν έχουν το ίδιο είδος ιστορικού με τους ασθενείς που πραγματικά έχουν λειτουργικά συμπτώματα και συνήθως υπάρχει κάποια νομική αφορμή ή άλλη εμφανής αιτία. (Αν και αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι όσοι έχουν μια νομική αφορμή προσποιούνται τα συμπτώματά τους)

 

Υπάρχουν επίσης μερικοί άνθρωποι που προσποιούνται τα συμπτώματα, προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στο νοσοκομείο ή να κάνουν μια επέμβαση. Αυτό ονομάζεται « πλασματική διαταραχή» και με γενική συναίνεση πρόκειται για μια σπάνια πάθηση. Θεωρείται ως  μια μορφή διαταραχής της συμπεριφοράς , όπως είναι η αυτοκαταστροφή.

 

Έτσι, κατά καιρούς, ορισμένοι άνθρωποι προσποιούνται τα συμπτώματά τους και μπορεί να είναι δύσκολο να το καταλάβουμε. Μερικοί γιατροί (και μερικές φορές και ασθενείς) κάνουν  ένα μεγάλο λάθος στη σκέψη, ότι δηλαδή οι περισσότεροι ασθενείς με λειτουργικά συμπτώματα  προσποιούνται  τα συμπτώματά τους  ή φυγοπονούν.

 

Μερικοί ασθενείς με λειτουργικά συμπτώματα παρατηρούν ότι τα συμπτώματά τους έρχονται και φεύγουν με έναν περίεργο τρόπο. Αυτό μπορεί να οδηγήσει ορισμένους ασθενείς να αναρωτιούνται μήπως τα κάνουν οι ίδιοι. Αυτή είναι μια πολύ κοινή εμπειρία και δεν σημαίνει ότι τα προκαλούν οι ίδιοι.

 

 

Γιατί οι άλλοι άνθρωποι γύρω μου ή κάποιοι γιατροί δεν παίρνουν στα σοβαρά τα συμπτώματά μου;

 

Εάν διαβάζετε αυτή την ιστοσελίδα για αυτοβοήθεια, αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα το οποίο πρέπει να κατανοήσετε σωστά.Οι  ασθενείς  δικαιολογημένα δεν θέλουν να έχουν μια διάγνωση που μπορεί να συγχέεται με την προσποίηση. Αναφέρθηκε παραπάνω πόσο σπάνιο είναι το φαινόμενο της προσποίησης των συμπτωμάτων, αλλά παρ 'όλα αυτά ακόμα και επαγγελματίες στο χώρο της υγεία μπορεί να μπερδευτούν με ασθενείς με λειτουργικά συμπτώματα και μπορεί να αγνοήσουν τα συμπτώματά σας.

 

Συχνά οι επαγγελματίες στο χώρο της υγείας έχουν πραγματικά  μια θετική στάση απέναντι στα συμπτώματά σας, αλλά έχουν δυσκολία στην επικοινωνία. Οι ασθενείς μπορεί να προσβληθούν από μερικούς επαγγελματίες υγείας, ακόμη και όταν αυτοί  πιστεύουν ότι το πρόβλημα είναι πραγματικό και προσπαθούν να βοηθήσουν.

 

Ποιες άλλες ονομασίες έχουν χρησιμοποιηθεί για να περιγράψουν αυτά τα συμπτώματα;

 

Τα λειτουργικά και διασχιστικά νευρολογικά συμπτώματα έχουν λάβει κατά καιρούς πολλές διαφορετικές ονομασίες.

 

Μία από αυτές είναι «ψυχιατρικά συμπτώματα» και βασίζεται στην ιδέα ότι τα συμπτώματα αυτά «είναι όλα στο μυαλό». Είναι πολύ σημαντικό να εξετάζουμε εάν υπάρχουν ψυχολογικοί παράγοντες κάθε φορά που διερευνούμε λειτουργικά ή διασχιστικά νευρολογικά συμπτώματα,  αλλά τα συμπτώματα δεν είναι «προσποιητά». Οι περισσότεροι ειδικοί πιστεύουν ότι  αυτά τα συμπτώματα προκύπτουν κατά τη διεπαφή μεταξύ του εγκεφάλου και του μυαλού, μεταξύ της νευρολογίας και της ψυχιατρικής, και γι 'αυτό το λόγο είναι δύσκολο να απαντηθεί αν  «είναι νευρολογικά ή ψυχολογικά». Τα στοιχεία μέχρι στιγμής δείχνουν ότι είναι και τα δύο, και ότι στην πραγματικότητα αυτό το ερώτημα δεν έχει νόημα δεδομένων των όσων γνωρίζουμε για το πώς λειτουργούν τα κινητικά και αισθητικά μονοπάτια στον εγκέφαλο.

 

Δεν είναι εύκολο να διαβάσει κανείς τον κατάλογο των διάφορων ονομασιών και παρόλο που μπορεί να είναι αρκετά ενοχλητικό, καλό είναι να γνωρίζετε μερικά πράγματα για αυτό το θέμα.

 

Διαταραχή μετατροπής - είναι ένας όρος που διαδόθηκε από τον Sigmund Freud και χρησιμοποιείται σε ένα πρότυπο σύστημα ταξινόμησης των ψυχιατρικών διαταραχών στις ΗΠΑ (DSM-IV). Αναφέρεται σε μια ιδέα ότι οι ασθενείς  «μετατρέπουν»  την ψυχική οδύνη τους σε σωματικά συμπτώματα. Η διαταραχή μετατροπής αναφέρεται σε συμπτώματα αδυναμίας, κινητικές διαταραχές, αισθητικά συμπτώματα και μη-επιληπτικές κρίσεις. Η αρχή της "μετατροπής" είναι κάτι που μπορεί να ισχύει για μια μικρή μειοψηφία των ασθενών, αλλά υπάρχουν λίγα πειραματικά δεδομένα για την πλειοψηφία των ασθενών (συνήθως όσο χειρότερα είναι αυτά τα συμπτώματα, τόσο πιο στενοχωρημένος νιώθει ο ασθενής). Στην επικείμενη αναθεώρηση της ψυχιατρικής ταξινόμησης (DSM-5) ο όρος μπορεί να αλλάξει σε λειτουργική διαταραχή νευρολογικών συμπτωμάτων και ίσως απαιτηθεί η παρουσία ενός  ψυχολογικά αγχωτικού γεγονότος που κατά πάσα πιθανότητα συνδέεται με τα συμπτώματα.

 

Διαχωριστική Διαταραχή – αναφέρεται  στο πώς περιγράφονται τα συμπτώματα που στη Διεθνή Ταξινόμηση των Νοσημάτων.  Δείτε τη σελίδα της διάσπασης για περισσότερες πληροφορίες.

 

Μη Οργανικά- είναι ένας όρος που οι γιατροί χρησιμοποιούν για συμπτώματα που δεν οφείλονται σε διαγνώσιμη ασθένεια. Συνεπώς το πρόβλημα είναι καθαρά ψυχολογικό.

 

Ψυχογενή - είναι ένας όρος που αρκετά συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει αυτά τα συμπτώματα, ειδικά μη επιληπτικές κρίσεις και κινητικές διαταραχές. Και πάλι αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα είναι καθαρά ψυχολογικό.

 

Ψυχοσωματικά - έχει καταλήξει να σημαίνει το ίδιο με τα ψυχογενή, αν και το αρχικό νόημα ήταν να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα επηρεάζει το μυαλό όπως και οι ψυχολογικές διεργασίες επηρεάζουν το σώμα.

 

Σωματοποίηση - υποδηλώνει ότι το άτομο έχει σωματικά συμπτώματα λόγω  ψυχικής δυσφορίας. Τα επιχειρήματα εδώ είναι τα ίδια με εκείνα για τη «διαταραχή μετατροπής».  Η  σωματοποίηση περιγράφει μια κατάσταση όπου κάποιος έχει  δια βίου ένα μοτίβο σωματικών συμπτωμάτων που δεν οφείλονται σε συγκεκριμένη νόσο.

 

Υστερία – αυτός ο όρος υπάρχει εδώ και 2000 χρόνια. Ετυμολογικά προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη “Υστέρα” που σημαίνει «μήτρα» και συνδέεται με την αρχαία ελληνική ιδέα ότι οι γυναίκες με σωματικά συμπτώματα είχαν ένα πρόβλημα με τη μήτρα τους, η οποία κινούνταν μέσα στο σώμα τους. Τον 18ο και 19ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει οποιοδήποτε σωματικό σύμπτωμα που δεν εξηγείται από κάποια ασθένεια. Κατά τον 20ο αιώνα η χρήση του περιορίστηκε σε συγκεκριμένα νευρολογικά συμπτώματα και τώρα χρησιμοποιείται όλο και πιο σπάνια.

 

Οι ασθενείς με λειτουργικά και διασχιστικά συμπτώματα  είχαν συχνά μια άδικη αντιμετώπιση από τους γιατρούς κατά τη διάρκεια των τελευταίων 100 ετών. Παραδοσιακά, οι νευρολόγοι απλώς έκαναν τη διάγνωση του ασθενούς και στη συνέχεια τους παρέπεμπαν σε έναν ψυχίατρο για θεραπεία.

 

Πολλοί νευρολόγοι δεν έχουν αποκτήσει μια καλή επαφή με αυτού του είδους τα συμπτώματα κατά τη διάρκεια των ετών. Υπάρχει μια τάση μεταξύ ορισμένων νευρολόγων να βλέπουν αυτά τα συμπτώματα με καχυποψία. Άλλοι νευρολόγοι είναι συγκαταβατικοί, αλλά δεν θεωρούν ότι έχουν τη γνώση για να ασχοληθούν με αυτό το θέμα. Ορισμένοι νευρολόγοι προβαίνουν σε ανυπόστατα συμπεράσματα για προηγούμενες ψυχιατρικές ή τραυματικές εμπειρίες, κάτι το οποίο δεν βοηθά καθόλου. Οι ασθενείς συχνά αναφέρονται σε όλα τα παραπάνω, επειδή εν μέρει δεν πιστεύουν ότι ο νευρολόγος έκανε τη σωστή  διάγνωση.

 

Οι περισσότεροι ψυχίατροι, εκτός αν συνεργαστούν στενά με έναν νευρολόγο, επίσης νιώθουν αβέβαιοι για το πώς να προσεγγίσουν λειτουργικά και διασχιστικά συμπτώματα και συχνά αναρωτιούνται αν κάποια νευρολογική νόσος έχει διαφύγει από τη διάγνωση. Έχει συζητηθεί σε άλλο σημείο σε αυτή την ιστοσελίδα πώς οι ψυχολόγοι και οι ψυχίατροι μπορεί να είναι χρήσιμοι  σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και όταν δεν υπάρχει κατάθλιψη ή άγχος.

 

Οι ασθενείς με λειτουργικά συμπτώματα που παραπέμπονται  σε ψυχιάτρους συχνά αισθάνονται ότι ο γιατρός ουσιαστικά πιστεύει ότι «είναι όλα στο μυαλό τους». Είναι ευνόητο λοιπόν ότι μπορεί να αισθάνονται επιφυλακτικοί να μιλήσουν σε έναν ψυχίατρο, με αποτέλεσμα όλες αυτές οι συνεδρίες να καταλήξουν να είναι ανώφελες.

 

Ως συνέπεια όλων των παραπάνω, οι ασθενείς με λειτουργικά και διασχιστικά συμπτώματα νιώθουν συχνά ότι ανήκουν σε ανεξερεύνητα πεδία της ιατρικής.

 

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι ουσιαστικά ακόμα "ανακαλύπτουμε τον τροχό" όσον αφορά τις  λειτουργικές νευρολογικές  διαταραχές.

 

Πριν από 100 χρόνια, νευρολόγοι και ψυχίατροι συμπέραναν ότι τα συμπτώματα αυτά οφείλονταν κυρίως σε ένα πρόβλημα στη λειτουργία του νευρικού συστήματος και ότι, ενώ οι ψυχολογικοί παράγοντες παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο,  μπορεί ωστόσο σε μερικές περιπτώσεις  να μην υπάρχουν και ως εκ τούτου δεν αποτελούν το μόνο σημαντικό παράγοντα.

 

Οι νευρολόγοι εκείνης της εποχής έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη διάγνωση και τη θεραπεία αυτών των συμπτωμάτων και έτσι έγραψαν πολλά βιβλία για τις  «λειτουργικές νευρολογικές διαταραχές», τα οποία ουσιαστικά στηρίζονταν στην κοινή λογική. Η τάση που επικρατεί πλέον στη διάγνωση και τη θεραπεία των λειτουργικών συμπτωμάτων είναι ουσιατικά η επιστροφή σε αυτές τις απόψεις.

 

Πολλές από τις δυσκολίες στον τομέα αυτό θα μπορούσαν να ξεπεραστούν εάν οι επαγγελματίες στο χώρο υγείας ήταν καλύτερα εκπαιδευμένοι πάνω στη διάγνωση και την αντιμετώπιση αυτών των διαταραχών.

 

Μπορείτε να διαβάσετε ένα σχετικό άρθρο για τους γιατρούς, κάνοντας κλικ στο σύνδεσμο απέναντι.

 

 

Θυμηθείτε ότι τα συμπτώματά σας είναι πραγματικά, ακόμη και αν οι γιατροί και οι άλλοι γύρω σας προσπαθούν να σας πείσουν για το αντίθετο!

 

 

 

 

 

 

 

 

Figure 1 - Contralateral hypoactivation Vuilleimie

Η απεικόνιση του εγκεφάλου μάς δείχνει τί δεν πηγαίνει καλά στο νευρικό σύστημα σε ασθενείς με λειτουργικά και διασχιστικά συμπτώματα.

 

Αυτή η εικόνα δείχνει μια σάρωση SPECT ενός ασθενούς με λειτουργική αδυναμία και αισθητικά συμπτώματα στη μία πλευρά του σώματός του. Η σάρωση δείχνει ότι όταν είχε αυτά τα συμπτώματα, υπήρχε ένα τμήμα της απέναντι πλευράς του εγκεφάλου που δεν λειτουργούσε σωστά (φαίνεται στο κίτρινο).

 

Αυτοί οι τύποι σάρωσης δείχνουν ότι υπάρχει βλάβη στη λειτουργία του νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου σε αυτές τις καταστάσεις. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να κάνετε τίποτα γι 'αυτό.

 

Εικόνα από Vuilleimier et al. Brain 2001

Practical Neurology Article Practical Neurology

Μήπως το φαντάζομαι;